نترسید! بختك خطرناك نیست!

[Atena]

یكی از خرافات بسیار رایج كه از حالت خرافه تبدیل به یك تشخیص مزخرف پزشكی نیز شده است چیزی به نام بختك در خواب است. با اینكه در ابتدا بر اساس خرافات این حالت ناشی از یك موجود فرامادی به نام بختك ارزیابی میشد اكنون برخی افراد آن را ناشی از یك نوع بیماری مغزی و … ارزیابی می كنند كه همگی آنها از اساس چرت و مزخرف است.

در گذشته های نه چندان دور این حالت را ناشی از یك موجود خیالی به نام بختك می دانستند كه عمدتا” هم سراغ افرادی میرود كه به پشت دراز بكشند و به پهلو نخوابند. این اعتقاد ناشی از این بود كه در این حالت نوعی فلج مغزی شكل میگیرد و فرد در عین اینكه هوشیار است توان حركت ندارد بنابراین آن را به یك موجود نسبت میدادند كه شما را در حین خواب مورد آزار و اذیت قرار می دهد.

برخی هم معتقد بودند در واقع این بختك عمدتا” سراغ جوانان دم بخت میرود و به همین دلیل آن را بختك نامیده بودند و آن را علامت بسته شدن بخت و عدم ازدواج ارزیابی میكردند. برخی هم آن را لحظه خروج روح از بدن در خواب و یا بازگشت در حین بیداری می دانستند.
در هر حال از نظر علمی همگی این اعتقادات كاملا” چرت و مزخرف است. بختك در واقع نوعی فلج مغزی كاملا” بی خطر در خواب است. فلج مغزی در خواب علت بسیار ساده‌ای دارد. فلج خواب وقتی رخ میدهد که شما هشیاری خود را حین خواب بازمی‌یابید ولی در این هنگام قادر به حرکت نیستید. فلج خواب می‌تواند هم در هنگام به خواب رفتن رخ بدهد و هم در هنگام بیدار شدن از خواب ایجاد شود.
در طی خواب و در مرحله ای که رویابینی در آن روی میدهد، مغز انتقال سیگنالهای عصبی بسوی عضلات اسکلتی بدن را مسدود و متوقف میسازد، تا شما رویاهای خود را عملی نکنید یعنی مثلا وقتی خواب می بینید در حال دویدن هستید، از رختخواب بلند نشوید و شروع به دویدن نکنید. هنگامی که شما قصد دارید از خواب بیدار شوید، مغز مجدداً کنترل عضلات را به دست میگیرد. اما گاهی اوقات قبل از اینکه مغز کنترل عضلات اسکلتی را بدست گیرد و عضلات از حالت فلج بودن خارج گردند، شما هشیاری خود را باز می یابید. که نتیجه آن احساس هراس آور فلج بودن بدنتان خواهد بود.
این حالت معمولا چند دقیقه طول میكشد اما كاملا” بی خطر است و معنای بیماری حاد مغزی ندارد. معمولا رخداد این حالت در افرادی كه تحت استرس فكری و افسردگی هستند بیشتر میشود اما معمولا” كمتر كسی را خیلی درگیر می كند.
علایم فلج خواب:
1- ناتوانی در حرکت دادن تنه، دستها و پاها و صحبت کردن طوریكه فرد از فرط ترس میخواهد فریاد بکشد و برای بیدار شدن تقلا میکند، اما گویی تلاش وی بی نتیجه است.
2- فلج تمام و یا بخشی از عضلات اسکلتی بدن
3- احساس خفگی و نزدیک بودن زمان مرگ به نحویكه گویی موجودی روی قفسه سینه ی شما قرار گرفته است
4- وحشتزدگی و اضطراب
5- احساس حضور یک انسان دیگر در اتاق، احساس فشردگی در قفسه سینه، دیدن سایه ی افراد، دیدن منبع نورانی، شنیدن صدای افراد، شنیدن صدای قدمهایی که نزدیک میشوند، دیدن شبح، تجربه خروج از بدن، احساس شناور شدن در هوا، شنیدن صدای بازو بسته شدن درها
چه چیزهایی احتمال تکرار فلج خواب را افزایش میدهند:
1- کسانی که بطور طاق باز و رو به پشت میخوابند بیشتر به فلج خواب دچار میشوند.
2- برنامه ی خواب نامنظم و محرومیت از خواب.
3- افزایش استرس و اضطراب.
4- تغییرات ناگهانی در سبک و یا محیط زندگی.
5- مصرف قرصهای خواب آور و آنتی هیستامینها.
چگونه هنگام تجربه فلج بدن خود را از این وضعیت هراس آور خلاصی بخشیم:
1- سعی کنید انگشتان دست و یا پای خود را تکان دهید.
2- چشمان خود را به شدت تکان دهید، به دنبای آن پلکها و سر خود را.
3- سعی کنید وضعیت خروج از بدن را در خودتان القا کنید.
درمان فلج خواب:
فلج خواب یک اختلال خواب بی خطر است. تنها با رعایت اصول بهداشت خواب، خودداری از طاق باز خوابیدن و کاهش استرسها و هراسها میتوان تکرار آن را به حداقل رساند. افرادی که هفته ای یکبار به فلج خواب دچار میشوند لازم است تحت درمان دارویی (مصرف ضد افسردگی ها) قرار گیرند.