27 دی ماه روز هوای پاک!!

[Naji]

در آستانه روز 27 دی ماه که بعنوان روز هوای پاک نامگذاری شده و ما تهرانیها عملا از آن محروم هستیم نظر شما را به چند مطلب راجع به آلودگی هوا جلب می کنم:
آیا میدانید به چه وضعیت و شرایطی آلودگی هوا می گویند؟
هوایی که ما تنفس می‌کنیم قشر نازکی است که در اطراف کره‌ی زمین وجود دارد. غالب ترکیبات موجود در هوا شامل گازهای نیتروژن و اکسیژن است که ترکیب آنها در حدود ۷۸ درصد نیتروژن و ۲۱ درصد اکسیژن میباشد. سایر ترکیبات به صورت بسیار جزيی در هوا وجود دارد. هر ترکیبی که وارد هوا شود و درصد ترکیبات آن را به هم بزند بعنوان آلودگی هوا محسوب می گردد. مهم ترین ترکیباتی که موجب آلودگی هوا می گردد مونوکسیدکربن است که عوارض قلبی و تنفسی بسیاری بهمراه دارد و در غلظت بالا بسیار کشنده است و ترکیبات دیگر می تواند ذرات سرب-اکسید نیترات-ذرات ناشی از گوگرد- ترکیبات اکسیدهای کربن یا ذرات معلق و پارامترهای دیگر باشد. ولی به طور کلی آلودگی هوا یعنی افزایش میزان گازهای خارجی و سمی یا ذرات جامد یا مایع ریز در غلظت هایی که سلامتی انسان را تهدید نماید. ضمنا مونوکسیدکربن همان گازی است که بارها جان بسیاری از هموطنان ما که در فضاهای بسته از سوختهای ناقص استفاده می کردند را گرفته است.
به طور کلی مهمترین عوامل آلودگی هوا مثلا در شهری مثل تهران که به لحاظ جغرافیایی نیز در منطقه ای قرار دارد که تقریبا کوهها دور آنرا فرا گرفته اند و در فصل های سرد سال با پدیده وارونگی دما یا اینورزن مواجه است شامل گازها و آلاینده های ناشی از سوخت فسیلی وسایل نقلیه غیر استاندارد ، دود کارخانه ها و آتش زدن زباله ها است که بر اساس برخی مطالعات و تحقیقات بعمل آمده ، سهم وسایل نقلیه غیر استاندارد - خودروها و کارخانجات از این آلودگی حدود 75 درصد میباشد.

[Naji]

اینورژن چیست و چرا در فصل های سرد سال بیشتر با این موضوع مواجه می شویم؟
در فصل زمستان و فصول سرد سال آلودگی هوا بیشتر تحت تاثیر شرایط جوی موجود و پدیده وارونگی دما یا اینورژن است. در شرایط عادی جوی با افزایش ارتفاع در لایه تروپسفر دما کاهش یافته و این عامل سبب صعود و جابه جایی لایه های جوی بوده و هوا به طور طبیعی تصفیه و پالایش می شود اما در فصل زمستان این پدیده با کمی مشکل روبه رو می شود به طوری که یک لایه هوای گرم بین دو لایه هوای سرد در اطراف جو زمین محبوس می شود، این امر باعث سکون نسبی جو شده و آلاینده ها تا مدتی نسبتاً طولانی در هوای اطراف زمین باقی می مانند این پدیده خطرناک تا شدت یافتن نور خورشید و گرم شدن زمین پایدار می ماند.
به همین علت است که مسئولین و مدیران شهرهای بزرگ مخصوصا تهران در زمستان طرحهای ویژه ای را برای مقابله با پدیده وارونگی هوا به اجرا در می آورند وموفقیت اینگونه طرحها ارتباط مستقیم با چگونگی همکاری شهروندان مخصوصا ساکنین مناطقی که بدلیل تردد مضاعف وسایط نقلیه از آلودگی بیشتری برخوردار هستند دارد.
مانند همین منطقه خودمان که در حال حاضر بعنوان یکی از مناطق اصلی و پرجمعیت و پر تردد تهران محسوب می گردد و تردد وسایط نقلیه در این منطقه فقط منحصر به ساکنین آن نبوده و ساکنین مناطق مختلف تهران نیز برای رسیدن به محل کار خود یا مراجعه به مرکز شهر مجبور هستند از این منطقه عبور نمایند و در صورت عدم همکاری شهروندان و عدم رعایت قوانینی که در این خصوص وضع شده، همین موضوع موجب می گردد که غلظت آلاینده ها در منطقه ما در بالاترین سطح قرار بگیرد .

[Naji]

آیا میدانید آلودگی هوا با بدن ما چه می کند؟

در اینجا بهتر است با برخی از عوارض و بیماریهایی که در اثر آلودگی هوا ایجاد یا شدت پیدا می کند نیز آشنا شویم.
بطور کلی آلودگی هوا بر روی تمام موجودات زنده که برای ادامه حیات خود بطور مستقیم به اکسیژن موجود در هوا نیازمند هستند اثرات نامطلوب می گذارد.
برخی از بیماریها در معرض آلودگی هوا شدت می یابد و برخی عوارض جسمانی و آلرژی ها نیز با آلودگی هوا ایجاد می گردد.
مواد آلاينده مي‌توانند با ذرات آلرژي‌زا نظير گياهان و كپك‌ها تركيب شوند و به صورت مواد حساسيت‌زاي قوي‌تري عمل كنند
سرفه، تنگي نفس، علايم چشمي، احساس سوزش و خارش و اشك ريزش از علايم آلرژي‌هاي ناشي از آلودگی هوا است
آلودگی هوا روی دستگاه تنفسی تاثیر مستقیم می گذارد و در درازمدت باعث بروز برونشیت ، آمفیزم ریه ، آسم ، عفونت های تنفسی و سرطان ریه می شود اما عوارض آلودگی هوا محدود به دستگاه تنفسی نیست.
آلودگی هوا ناشی از تصاعد دود اگزوز خودروها خطر حمله قلبی را افزایش می دهد؛
آلودگی شدید هوا همچنین احتمال آریتمی شدید یا ایست ناگهانی قلب را به شدت بالا می برد یا در فرد ایجاد آریتمی بدخیم می کند.
همچنین بدلیل اینکه ذرات آلاینده هوا باعث تحریك واكنش های التهابی در بدن میشود همکاران من در واحدهای آمبولانس در روزهایی كه هوا آلوده است ، بیماران بیشتری را به علت التهاب آپاندیس به مراکز درمانی برده و بستری کرده اند.
در شهرهاي آلوده دود و ذرات معلق موجود در هوا مي‌تواند موجب تغيير در p h و تحريک شيميايي چشم مي‌شوند.
اطراف قرنيه چشم از بافت ملتحمه و از عروق بسيار ظريف و ميکروسکوپي تشکيل شده است که عوامل تحریک کننده مانند ذراتی که در هوای آلوده موجود است مي‌توانند موجب گشاد شدن قطر عروق ملتحمه، التهاب، آزردگي و قرمزي اين ناحيه از چشم شوند.

عوارض و بیماریهای شناخته شده یا ناشناخته بسیاری در اثر آلودگی هوا ایجاد می گردد ولی برای اطلاع شما تنها به بخشی از مشکلات جسمانی که بر اثر آلودگی هوا برای انسان پیش می آید پرداختیم و فقط باید بدانیم که بر اثر تحقیقات بعمل آمده در کشورهای مختلف روشن گردیده است که خطراتی که آلودگی هوا برای انسان ایجاد می کند تقریبا با خطر تشعشعات هسته ای برابر است.به این معنی که کسانی که در معرض تشعشعات هسته ای هستند یک درصد در معرض ابتلا به سرطان های خطرناک میباشند و کسانی هم که در معرض دود سیگار یا آلودگی هوا هستند به همین میزان در خطر ابتلا به سرطان قرار دارند.بنابراین کسانی که در معرض آلودگی شدید هوا هستند باید با انجام اقدامات احتیاطی و عمل به دستورات مدیریت شهری و توصیه های بهداشتی و درمانی تا حدممکن از خطرات ناشی از آلودگی هوا بکاهند.

[Naji]

برای مقابله با خطرات و عوارض ناشی از آلودگی هوا چه کارهایی می توانیم انجام دهیم؟

ما در مرکز آمبولانس ناجی بعلت اینکه در مرز محدوده بحرانی آلودگی هوا قرار داریم با بسیاری از بیمارانی که بیماریشان بر اثر آلودگی هوا شدت یافته روبرو بوده ایم.
کودکان-سالمندان و بیماران قلبی و تنفسی جزو اولین گروههای در خطر در آلودگی شدید هوا هستند.
بعنوان اولین راه حل، در خانه ماندن کودکان-بیماران قلبی و مبتلایان به آسم و تنگی نفس بهترین اقدام در مواقع بحرانی آلودگی هوا میباشد.
همانطور که میدانید ظرفیت هوایی کودکان بسیار بیشتر از افراد بزرگسال است و به همین علت به اکسیژن بیشتری نیاز دارند.در مواقع بحران آلودگی هوا اگر فعالیتهای بیرون از منزل و مدرسه کودکانمان را محدود نکنیم باید بدانیم احتمال بروز بیماریهای فوری و آتی را برایشان فراهم کرده ایم و باید حتما به این نکته توجه کنیم که خطر آلودگی هوا بشدت کودکان را تهدید می کند.
بیماران فلبی و تنفسی و همچنین سالمندان نیز بسیار بیشتر از گروههای دیگر نیازمند برخورداری از اکسیژن میباشند پس باید دقت کنیم که از خروج ایشان از خانه یا محل سکونت بدلیل موارد غیر ضروری بطور کلی ممانعت گردد.
از راههای دیگر برای کاهش خطرات آلودگی هوا میتوان استفاده از ماسك‌هاي فيلتردار، پرهيز از تردد غيرضروري در روزهاي آلوده در سطح شهر و مصرف كافي و به موقع دارو را به بيماران داراي مشكلات تنفسي توصيه كرد.
اگر هم بنا به دلایلی مجبور به تردد در نقاط آلوده هستیم باید سعی کنیم بیشتر در فضاهای دربسته بوده یا در خودرو شیشه ها را بالا کشیده و شدیدا از کشیدن سیگار پرهیز کنیم.
پس از مراجعه به منزل نیز مصرف آنتی اکسیدان ها، که به ویژه در میوه و سبزیجات سبز به وفور یافت می شود، نوشیدن مایعات فراوان و به خصوص شیر تا حدودی به سم زدایی کمک می کند
در زمان شدت آلودگی هوا باید حتما سعی کنیم سیگار نکشیم، غذاهای کم چربی مصرف کنیم و از خوردن میوه و سبزیجات تازه غفلت نکنیم.