ضربه مغزي در کودکان

[Arash]

ضربه مغزي چيست؟

هنگامي كه يك جراحت بسته در سر (يعني جراحتي كه در آن هيچ شيئي وارد جمجمه نمي‌شود) موجب تغيير در عملكرد طبيعي مغز شود، به آن ضربه مغزي مي‌گوييم. اين جراحت مي‌تواند ناشي از يك ضربه شديد، سقوط يا تكان دادن شديد باشد.
كودكي كه دچار ضربه مغزي شده است ممكن است هوشياري خود را از دست داده يا در بينايي، حافظه يا حفظ تعادل با مشكلاتي مواجه شود. شايد اين موارد ترسناك به نظر برسند اما در اكثر موارد جزئي و موقتي بوده و كودك به طور كامل بهبود پيدا مي‌كند.
چگونه مي‌توانم بفهمم كه كودك من دچار ضربه مغزي شده است؟

پس از وارد شدن جراحت به سر، بررسي كنيد كه آيا هر يك از نشانه‌هاي زير رُخ مي‌دهند يا خير:

• از دست دادن هوشياري
• سردرد
• سرگيجه
• گيجي يا منگي
• تهوع
• استفراغ
• كج‌خلقي
• خروج مايع (شفاف يا خوني) از بيني، دهان يا گوش‌ها

چه وقت بايد با اورژانس تماس بگيرم؟

اگر تنفس كودك شما پس از وارد آمدن ضربه به سرش، نامنظم شده، تشنج دارد، يا بيش از چند دقيقه بيهوش شده است، فورا تقاضاي كمك كنيد. او را حركت ندهيد مگر اينكه در خطر آسيب بيشتر قرار داشته باشد. اگر نفس نمي‌كشد، احياي قلبي- ريوي را اجرا كنيد و اگر خونريزي دارد، محل جراحت را با يك پارچه تميز پوشانده و آن را فشار دهيد.
چه وقت بايد با پزشك تماس بگيرم؟

وقتي بچه‌ها مي‌افتند معمولا به سرشان ضربه وارد مي‌شود و در اكثر موارد دليلي براي نگراني وجود ندارد. اما اگر كودك شما هوشياري خود را از دست داد، او را براي معاينه نزد پزشك يا به اورژانس ببريد.
گاهي اوقات حتي بواسطه يك ضربه كوچك نيز مغز آسيب مي‌بيند. همچنين اگر ضربه‌اي به سر كودك وارد شد و در يكي دو روز بعد يكي از موارد زير را مشاهده كرديد، او را براي معاينه به نزد پزشك ببريد:

• اگر سردرد، گيجي ، حواس‌پرتي يا استفراغ مداوم دارد. البته سردردي كه با استامينوفن برطرف شود يا يك بار استفراغ پس از افتادن يا زمين خوردن، طبيعي است اما هيچ‌كدام از اين موارد نبايد ادامه پيدا كنند.
• اگر در روز به طور غيرمعمول خواب‌آلوده است يا در شب بيدار نمي‌شود. (بهتر است اولين شب پس از ضربه يا سقوط كودك، چند بار در شب او را بيدار كنيد تا مطمئن شويد كه بيدار مي‌شود.
• اگر در هماهنگي اعضاي بدن، توانايي روحي يا قوت اعضايش مشكل دارد (مثلا ضعف در بازوها يا پاها، مشكل در صحبت، گيجي يا مشكل بينايي).

آيا ضربه مغزي مي‌تواند منجر به آسيب دائمي مغزي شود؟

تنها در برخي موارد نادر امكان چنين چيزي وجود دارد. اما در صورتي كه پيش از برطرف شدن نشانه‌هاي ضربه مغزي اول، يك ضربه مغزي دوم رخ دهد، مي‌تواند خطرناك باشد و خطر آسيب مغزي و حتي مرگ، افزايش پيدا مي‌كند. پس اگر كودك خردسال شما دچار ضربه مغزي شد و هوشياري خود را از دست داد، احتمالا پزشك به شما توصيه خواهد كرد كه براي چند هفته نگذاريد زياد تحرك داشته باشد.
چگونه مي‌توانم از بروز ضربه مغزي در كودكم جلوگيري كنم يا احتمال وقوع آنرا كاهش دهم؟

سعي كنيد مراقبت رفتارهاي خطرناك، مثل دويدن روي سطوح خيس در كنار استخر شنا، باشيد. مواظب باشيد كه زمين بازي او، در كنار اسباب‌بازي‌ها، از ماسه، لاستيك يا خرده‌چوب پر شده باشد.
هنگام دوچرخه‌سواري از او بخواهيد كه كلاه ايمني بر سر بگذارد. در ماشين، همواره او را در يك صندلي ايمني (كه به نحو مناسب نصب شده است) قرار دهيد. و به ايمن‌سازي خانه خود به طرز مناسب براي كودكي همسنِ او ادامه دهيد.