بیماریها و مشكلات شایع دهان: برفك

[Arash]

برفك یك نوع بیماری قارچی است كه بصورت دانه‌های بسیار ریز سفید رنگ به تعداد خیلی زیاد در قسمتهای مختلف دهان (بویژه كام، روی زبان و داخل گونه‌ها) ظاهر می‌شود

.ویژگی مهم دانه‌ها این است كه براحتی كنده شده و نقاط قرمز و خونریزی دهنده از خود بجا می‌گذارند. علل بروز برفك بقرار زیرند:

• در نوزادان، ممكن است دهان كودك بهنگام تولد آلوده شود كه ضایعات برفكی معمول در نوزادان بصورت لكه های سفید نرم چسبنده روی مخاط دهان می‌باشد.

• در شیرخواران، آلوده بودن پستانك یا شیشه شیر به قارچ مولد بیماری می‌تواند باعث ایجاد بیماری شود.

• در كسانیكه دندان مصنوعی آنها كثیف، كهنه، ترك خورده یا شكسته باشد كه در این افراد نواحی سفید یا
قرمزی در زیر پروتز كامل یا پارسیل پیشرفت می‌كند.

• در افرادیكه به بیماریهای تضعیف كننده مانند سل، سرطان خون، ایدز یا دیابت مبتلا هستند یا شیمی درمانی می‌شوند.

• در افرادیكه بهداشت دهان آنها ضعیف می‌باشد.

• گاهی در دوران بارداری.

• در كسانیبیوتیكها یا دهانشویه های ضد باكتری استفاده می‌كنند. برفك در این افراد معمولاً با احساس داغی در دهان و گلو بدنبال ظهور ضایعات سفید همراه می‌باشد.در صورت مشاهده برفك در دهان بیماران، توصیه‌های زیر را در نظر داشته باشید: كه تغییرات مشخصی در مجموعه میكروبی طبیعی داخل دهان آنها ایجاد گردیده است؛‌ مثل افرادیكه مكرراً از آنتی

• در نوزاد شیرخوار استفاده از قطره و برای پستان مادر استفاده از پماد نیستاتین (نحوه درمان طبق دستور عمل اداره سلامت كودكان وزارت بهداشت و درمان است).
o مادر روزی یكبار پستان خود را با آب خالی بشوید.
o مادر قبل از شیر دادن، دستهای خود را با آب و صابون خوب بشوید.
o قبل از استفاده نوزاد از شیشه شیر یا پستانك، حتماً توسط مادر بخوبی شسته شود.
در موارد زیر ارجاع بیمار به مركز بهداشتی درمانی ضروری است:

• وجود برفك روی لوزه‌ها و حلق كودك

• اگر با وجود انجام توصیه‌های لازم توسط مادر، به مدت ۵ روز، برفك نوزاد برطرف نشود.

• همراهی تب، سرفه یا تنگی نفس با برفك

• وقوع برفك در جوانانی كه بیماری خاصی ندارند و یا داروهای خاصی مصرف نمی‌كنند.

• افرادیكه از دندان مصنوعی استفاده می‌كنند. تبخال
تبخال یك بیماری ویروسی و قابل انتقال می‌باشد. این بیماری بصورت تاولهای پر از آب (بیشتر در اطراف دهان و گوشه لب‌ها) دیده می‌شود
در هنگام مشاهده تبخال توصیه می‌شود كه موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• تاولها را نباید تركاند؛ چون قابل انتقال به دیگر نقاط بدن شخص یا دیگر افراد است.

• اگر تاولها تركیدند، سریعاً منطقه با آب فراوان و سپس صابون یا بتادین شستشو داده شود.

• تا زمانیكه ضایعه تبخال روی لب وجود دارد، باید از بوسیدن دیگران خودداری كرد.

• در صورت درد زیاد بایستی بیمار را به پزشك ارجاع داد.

• نباید افرادی را كه مبتلا به تبخال هستند، تا زمان خوب شدن معاینه كنید. در صورت داشتن درد و ناراحتی بیمار را به مركز بهداشتی درمانی ارجاع دهید تا با استفاده از دستكش معاینه شوند آفت
آفت زخمی ساده و دردناك است كه در نقاط مختلف دهان مثل داخل لب، گونه یا كف دهان ظاهر می‌گردد .

این ضایعه بصورت زخمی بزرگ یا چند زخم كوچك دیده می‌شود و معمولاً در زنها (بخصوص در طی دوران قاعدگی) بیشتر دیده می‌شود.فاكتورهای مؤثر در ایجاد آفت‌های دهانی عود كننده بشرح زیر معرفی شده اند:

• ارث

• اختلالات خونی مانند كمبود آهن و ویتامین B

• نقص سیستم ایمنی بدن

• ضربه

• استرس

• اضطراب

• حساسیت‌های غذایی مثل حساسیت به شیر و پنیر و…

در هنگام مواجه با بیمار دارای آفت، موارد زیر را در نظر داشته باشید:

• اگر بیمار از درد آفت خیلی رنج می برد، او را به مركز بهداشتی درمانی ارجاع دهید.

• چون زخمهای آفت شبیه تبخالهای داخل دهانی است، بهتر است معاینه اینگونه بیماران با احتیاط و با استفاده از چوب زبان انجام شود تا دست با ضایعه تماس نیابد. سرطان دهان

سرطان دهان در سراسر جهان یكی از شایعترین سرطانها و از ده عامل معمول مرگ و میر می باشد .

این بیماری با افزایش سن نسبت مستقیم دارد و در ۹۵% موارد در افراد بالای ۴۰ سال گزارش می‌شود. شایعترین سرطانهای دهانی در نواحی زبان، حلق و كف دهان رخ می‌دهد

عوامل مؤثر در ایجاد سرطان دهان بشرح زیر معرفی شده اند:

• افزایش سن

• ضعف سیستم ایمنی بدن

• تنباكو

• نیكوتین سیگار

• پیپ

• مصرف الكلبنابراین اگر در ناحیه لب یا دهان تورم یا توده‌ای غیرطبیعی، زخم، تغییر رنگ واضح (سفیدی، قرمزی،‌ كبودی و سیاهی) مشاهده نمودید كه هر كدام از علائم زیر را داشته باشد، بیمار را به مركز بهداشتی درمانی ارجاع دهید:

• در موقع لمس كردن سفت باشد

• با علائم عمومی مثل تب، بیحالی، ضعف، سرفه، رنگ پریدگی و كاهش وزن همراه باشد.

• رشد سریع داشته باشد یا بتدریج بزرگ شود.

• بعد از سه هفته بهبود نیابد.
لازم به ذكر است كه هر گونه درد یا مشكل در هنگام بلع و خونریزی غیر طبیعی دهانی نیاز به پیگیری و ارجاع خواهد داشت.