کپسولهاي ترک اعتياد، بلاي جان معتادان

[mansour]

به نظر شما چه کسي ممکن است زنجبيل و فلفل قرمز و بابا آدم و استامينوفن کدئين و ترامادول و ديازپام و اگزازپام و آمي‌تريپتيلين و نورتريپتيلين و متادون و ديفنوکسيلات را بخورد و زنده بماند؟

کپسول‌هاي ترک اعتياد، بلاي جان معتادان‌



جام جم آنلاين: به نظر شما چه کسي ممکن است زنجبيل و فلفل قرمز و بابا آدم و استامينوفن کدئين و ترامادول و ديازپام و اگزازپام و آمي‌تريپتيلين و نورتريپتيلين و متادون و ديفنوکسيلات را بخورد و زنده بماند؟ باور کنيد بعضي از معتادان که از ديگر روش‌هاي ترک نااميد شده‌اند يا پي راه‌هاي ميانبر ترک مي‌گردند، اين راه را هم رفته‌اند و عجيب اينجاست که پس از خوردن همه اينها و گر گرفتن‌ها و داغ شدن‌ها و خواب‌آلود شدن‌ها و رعشه‌ها و نشئه شدن‌ها، زنده مانده‌اند و همچنان معتاد!

اولين فروشنده کپسول‌هاي گياهي را از طريق آگهي اينترنتي پيدا مي‌کنم. مغازه جايي است در غرب تهران. خميازه مي‌کشم و نگاهم را روي شيشه‌هاي ريز و درشت و کپسول‌هاي از همه رنگ مي‌گردانم، بوي تند نعناي خشک شده و رزماري و گياهي ديگر که نمي‌شناسم، خواب را از سرم مي‌پراند. فروشنده عطاري، زير چشمي نگاهم مي‌کند و مي‌پرسد: «براي خودت مي‌خواي؟» سر تکان مي‌دهم.

- چي مي‌کشي؟/ هروئين.

- پس اول بايد ترياک بکشي، يک هفته فقط ترياک بکش، بعد بيا کپسول اول را بگير، اينها با هروئين اثر نمي‌کنه.

کپسول‌ها را نشانم مي‌دهد، آبي، نارنجي، زرد. يکي را بين انگشت اشاره و شست مي‌گيرد: «با اين بايد شروع کني، بسته به مصرفت کم و زيادش مي‌کنيم. دانه‌اي 900 تومان. يکي دوماهه هم پاک پاک مي‌شي، مثل بچه تازه متولد شده!»

مي‌گويد، فرمول کپسول‌ها محرمانه است: «همه چيز هست، کوکونار و بذرام بنچ و بابا آدم و... ولي فرمول اصلي‌اش راز است.»

فروشنده دوم عکس اولي در شرق شهر است، با موبايلش تماس مي‌گيرم. او مغازه‌اي ندارد و قرار است داروها را با پيک برايم بفرستد، کپسول‌هايش را ارزان‌تر مي‌فروشد. «به همه 1000 تومان مي‌فروشيم ولي به تو 800 تومان، فقط به خاطر جوانيت.»

از ترکيب کپسول‌ها که مي‌پرسم مي‌گويد: «اگر مي‌دانستم که حالا مثل سازنده‌اش ميلياردر شده بودم. ما کپسول‌هايمان را صادر مي‌کنيم خارج از کشور.»

- شما ترک کرده هم داشته‌ايد؟ نمي‌دانم اعتماد کنم يا نه....

- ترک کرده؟ خيلي‌ها! آدم‌هاي مهم! مثلا يک مدير مي‌شناسم که 6 سال است از کپسول‌هاي ما مصرف مي‌کند....

- اين که يعني به کپسول‌هاي شما معتاد شده!

- خيلي دور برداشتي آبجي! اگر ما دلمان براي جوانيت نمي‌سوخت کپسول فلفلي مي‌داديم بهت واسه ترک!

فروشنده سومي فقط يک شماره ثابت است و دادن نشاني کامل را واگذار مي‌کند به وقتي که هزينه کپسول‌ها را بپردازم، کپسول‌هاي او فلفلي است. نسخه‌اش، روزي دو سه تا از کپسول‌هاست. با چند ليوان دوغ و شير و آب پيش از خوردن آنها، تا به قول خودش «فلفل، معده را سوراخ نکند!» هر چند اقرار مي‌کند کپسول‌ها به خيلي‌ها نمي‌سازند و همان دفعات اول مصرف، معده را مي‌آزارند.

اما پخش‌کنندگان کپسول‌هاي ترک اعتياد فقط عطاري‌ها يا فروشندگان سرگردان و موبايل به دست نيستند و اين روزها، خيلي‌ها تبليغ آنها را از شبکه‌هاي ماهواره‌اي ديده‌اند. اين در حالي که اداره سلامت اجتماعي، ‌رواني و اعتياد وزارت بهداشت بارها نسبت به وجود مواد مخدر در کپسول‌هاي گياهي ترک اعتياد هشدار داده و حتي مديرکل آن نيز اعلام کرده است: «هيچ داروي گياهي براي ترک اعتياد وجود ندارد.»

کپسول، مشاوره نمي‌کند

دکتر محمدصادق شيرازي، مدير يکي از موسسات کاهش آسيب اعتياد در اثبات بي‌خاصيت بودن کپسول‌هاي گياهي در گفتگو با «جام‌جم»، ابتدا به تقسيم‌بندي داروهاي ترک اعتياد استناد مي‌کند و مي‌گويد: «اين دارو‌ها به دو گروه آگونيست (همخوان) و آنتاگونيست (ناهمخوان) قابل تقسيم هستند که همخوان‌ها معمولا شبه‌مخدر محسوب مي‌شوند و ناهمخوان‌ها در معتاد ايجاد تنفر مي‌کنند.»

وي تاکيد مي‌کند: «هيچ پزشکي نمي‌تواند ترک را با تجويز داروهاي تنفرزا آغاز کند مگر آن‌که پيشتر فرآيند درمان را با انواع ديگري از داروها، مثلا شبه‌مخدرها آغاز کرده باشد، در غير اين صورت علائم سندرم محروميت شديد، در معتاد ظاهر مي‌شود که بشدت غيرقابل تحمل است و بنابراين تبليغاتي که در آنها وعده تنفر پس از نخستين بار مصرف را مي‌دهند، حقيقت ندارد.»

به گفته او، اشکال ديگر اين داروها، عدم ارائه بسته درماني همراه کپسول‌ها و ناآگاهي بيماران از محتويات آنهاست، ضمن آن که نه تنها داروهاي کذايي مورد بحث، بدون در نظر گرفتن طول مصرف مواد مخدر و دوز آن تجويز مي‌شوند بلکه بسياري از آنها حاوي انواعي از مواد مخدر هستند که ممکن است از ماده مخدر مصرفي معتاد هم اعتيادآورتر باشند.شيرازي ترکيب احتمالي اين مسکن‌ها را مخدرهايي سبک، مانند دانه‌هاي خشخاش و برگ شقايق به همراه آرامبخش‌هاي قوي مانند اگزازپام، ديازپام، آمي‌تريپتيلين، نورتريپتيلين و ديفنوکسيلات مي‌داند. همچنين دکتر محمد اسماعيل‌پور، مديرکل اداره درمان جمعيت تولد دوباره، نيز وجود چنين موادي را در کنار انواع ديگري از دارو‌هاي خواب‌آور تاييد مي‌کند.

اما اسماعيل‌پور با استناد به پژوهشي که در سال 1385 انجام داده است، گياهان را هم به فهرست محتويات داخل کپسول‌ها مي‌افزايد و مي‌گويد: «برخي از اين کپسول‌ها، حاوي گياهاني مانند زنجبيل، فلفل قرمز، زنيان و... هستند و زنجبيل و فلفل قرمز فقط باعث گرگرفتگي مي‌شوند و هيچ تاثيري در ترک اعتياد ندارند.»

او به جاي خالي مشاوره در درمان اعتياد نيز اشاره مي‌کند و ادامه مي‌دهد: «فقط 5 درصد از فرآيند ترک اعتياد، بر رفع علائم فيزيکي متمرکز است و 95 درصد آن شامل خانواده‌درماني، روان‌درماني و... است که صرفا با خوردن برطرف نمي‌شوند.»

با کدام مخدر ترک کرده‌ايد؟

بحث کپسول‌هاي گياهي ترک اعتياد سال‌هاست که از سوي رسانه‌ها مطرح مي‌شود و حتي وزارت بهداشت نيز بارها اعلام کرده است که آنها قابل اعتماد نيستند و اغلب داراي مواد مخدر هستند. با اين حال، نه نيروي انتظامي و نه صنف عطاران براي جمع‌آوري آنها اقدام مي‌کنند تا آنها که واقعا مي‌خواهند ترک کنند به بيراه نروند و نه حتي براي تجزيه محتويات آنها و شناسايي دقيقشان تلاشي مي‌شود تا دست کم معتاداني که مايلند مواد مخدر را به شکلي آبرومندانه و بدون مزاحمت قانون از عطاري‌ها تهيه کنند، بدانند چه جور مخدري را در قالب کپسول‌هاي ترک اعتياد مصرف مي‌کنند و دوز مصرفشان دقيقا چقدر است.