انواع بيماري هاي آلرژي چشمي

[mansour]

انواع بيماري هاي آلرژي چشمي


ورم ملتحمه آلرژيک(Allergic conjunctivitis)
ماليدن چشمي که مي خارد يک واکنش طبيعي است، اما ماليدن چشم ها باعث آزاد شدن مقادير بيشتر هيستامين و ساير واسطه هاي آلرژي مي شود و در نتيجه موجب بدتر شدن علائم حساسيت مي گردد. پس سعي کنيد تا جايي که امکان دارد چشم ها را نماليد.

ورم ملتحمه (کنژنکتيويت) شايع ترين شکل حساسيت چشمي است. اين بيماري اغلب در اثر حساسيت به گرده گل ها و گياهان ايجاد مي شود، به همين علت در فصل بهار شايع تر است. اما در افرادي که به گرد و خاک خانگي، کپک ها، مو و پر حيوانات يا مواد شيميايي يا داروهاي خاص حساسيت دارند، ممکن است علائم حساسيت در هر فصلي از سال ايجاد شود. ورم ملتحمه آلرژيک فصلي، اغلب با آب ريزش از بيني همراه است.

علائم مهم ورم ملتحمه آلرژيک عبارتند از: خارش، سوزش و قرمزي چشم ها، اشک ريزش، ترشحات آبکي و تورم پلک و ملتحمه.

از آنجا که اکثر علائم حاد بيماري ناشي از آزاد شدن هيستامين در بافت ملتحمه است، درمان انتخابي اين علائم استفاده از قطره هاي چشمي آنتي هيستامين است.

جهت پيشگيري از بروز اين علائم مي توان از قطره هاي پايدار کننده ماست سل ها(mast cells) استفاده کرد. همچنين در موارد حساسيت خيلي شديد، مي توان با نظر چشم پزشک از قطره هاي استروئيدي براي مدت کوتاهي استفاده کرد. شربت ها و قرص هاي آنتي هيستامين معمولا روي علائم چشمي بيمار چندان مؤثر نيستند، اما براي کنترل آب ريزش بيني و علائم پوستي حساسيت به کار مي روند.

ورم ملتحمه همراه با درماتيت آتوپيک(Atopic dermatitis)
درماتيت آتوپيک نوعي حساسيت شديد پوستي است که با خارش شديد همراه است و اغلب در بچه ها و نوجوانان ظاهر مي شود.

علائم چشمي اين بيماري معمولا نوجوانان و جوانان بخصوص پسرها را درگير مي کند. علامت چشمي اصلي اين بيماري، خارش شديد و قرمزي پلک هاست. چشم ها ترشحات فراوان دارند و پلک ها حالت پوسته پوسته و دلمه بسته پيدا مي کنند. پلک ها ضخيم و سفت مي شوند و گاهي حساسيت به نور ايجاد مي شود.

اين بيماري در صورت درمان نامناسب، به علت خارش مزمن و خراش مکرر سطح قرنيه توسط سطح ناهموار پلک ها، باعث ايجاد لک قرنيه و تاري ديد مي گردد.

گاهي اوقات مصرف برخي مواد غذايي حساسيت زا مثل تخم مرغ، آجيل، توت فرنگي، گوجه فرنگي، بادنجان، ادويه ها، شير و ماهي ممکن است باعث بدتر شدن علائم پوستي و چشمي درماتيت آتوپيک شود. در اين حالت حذف اين مواد از رژيم غذايي به کنترل بيماري کمک مي کند. به علاوه مواد حساسيت زاي موجود در هوا مثل گرد و خاک خانگي، کپک ها، مو و پرز حيوانات نيز مي تواند باعث شديدتر شدن علائم در افراد مبتلا شود.

پايه اصلي درمان اين بيماري استفاده از آنتي هيستامين هاي خوراکي قوي براي کنترل خارش است. استفاده از قطره هاي آنتي هيستامين، قطره هاي پايدار کننده ماست سل ها و در موارد شديد دوره هاي کوتاه مدت قطره هاي استروئيدي مي تواند به کنترل علائم چشمي کمک کند.

گاهي اوقات يک عفونت ميکروبي در پلک ها هم زمان با درماتيت آتوپيک ايجاد مي شود که باعث بدتر شدن خارش و ساير علائم چشمي مي شود. در اين حالت درمان عفونت با استفاده از قطره ها و پمادهاي آنتي بيوتيک و شستشوي مکرر پلک ها مي تواند به رفع عفونت و بهتر شدن علائم کمک کند.

علائم چشمي درماتيت آتوپيک ممکن است فرد را سال ها درگير کند. به علاوه در افراد مبتلا به اين بيماري احتمال ايجاد آب مرواريد (کاتاراکت) و لک قرنيه، بيشتر از افراد عادي است. به همين دلايل اين افراد بايد مرتباً تحت نظر چشم پزشک باشند.

کراتوکنژنکتيويت بهاره (Vernal Keratoconjunctivitis)
کراتوکنژنکتيويت (التهاب ملتحمه و قرنيه) بهاره بيماري شايعي نيست.اين بيماري اغلب در مناطق روستايي گرمسير و در نوجوانان، بخصوص پسرها اتفاق مي افتد و قبل از 20 سالگي به تدريج بهبود مي يابد.

بيماري معمولاً از اواسط بهار که هوا رو به گرمي مي رود شروع مي شود و پس از 2 تا 3 ماه کم کم برطرف مي شود و در سال بعد مجددا عود مي کند.

در اين بيماري چشم ها خارش شديد پيدا مي کند و پلک ها متورم و سنگين مي شوند(گاهي به همين علت فرد ظاهر خواب آلوده پيدا مي کند). ممکن است حساسيت به نور ايجاد گردد. معمولاً ترشحات شيري رنگ چسبناک در گوشه چشم ها جمع مي شود. در پشت پلک بالايي ظاهر سنگ فرشي ايجاد مي شود(اين منظره در معاينه، با ميکروسکوپ چشم پزشکي به راحتي با برگرداندن پلک قابل مشاهده است). همچنين به علت تجمع سلول هاي التهابي در ملتحمه ممکن است لکه هاي سفيدرنگي در ملتحمه و دور قرنيه ديده شود. گاهي اوقات در اين بيماران بافت ملتحمه در اطراف قرنيه حالت برجسته پيدا مي کند.

کراتوکنژنکتيويت بهاره مي تواند به علت خارش هاي مکرر باعث ايجاد خراش و لک قرنيه شود.

مؤثرترين درمان اين بيماري، استفاده از قطره هاي استروئيد چشمي (براي مدت کوتاه و زير نظر چشم پزشک) است. مي توان براي کمک به کنترل بيماري و جلوگيري از عود آن از قطره هاي پايدار کننده ماست سل ها و قطره هاي آنتي هيستامين موضعي نيز استفاده کرد. استفاده از عينک هاي آفتابي با شيشه بزرگ و دسته هاي ضخيم (که از ورود گرد و خاک به چشم جلوگيري مي کند) مي تواند به کنترل بيماري کمک کند. همچنين استفاده از کمپرس آب سرد و خنک کردن محل زندگي مي تواند تا حدي علائم را تسکين بخشد.

حساسيت ناشي از لنز تماسي (کنتاکت لنز)
هر جسم خارجي که به صورت مزمن با ملتحمه و سطح داخلي پلک در تماس باشد، مي تواند باعث بروز حساسيت شود.

در مورد لنز تماسي خود لنز، رسوبات پروتئيني ايجاد شده بر روي لنز و محلول هاي تميز کننده لنز(به خصوص مواد نگهدارنده موجود در محلول) مي تواند موجب ايجاد حساسيت شود. خوابيدن با لنز تماسي احتمال ايجاد حساسيت را شديداً افزايش مي دهد.

حساسيت به لنز تماسي معمولا به صورت قرمزي و خارش چشم و ايجاد ترشحات فراوان و غليظ بروز مي کند. به علاوه معمولا در سطح خلفي پشت پلک فوقاني حالت پشته پشته ايجاد مي شود(اين پشته ها در حقيقت برجستگي هاي طبيعي ملتحمه هستند که پاپيلا نام دارند و در اثر حساسيت بصورت غير طبيعي بزرگ و برجسته مي شوند).

مؤثرترين درمان اين نوع حساسيت، توقف استفاده از لنز تماسي است. معمولاً قرمزي و خارش چشم چند روز تا چند هفته پس از توقف استفاده از لنز بهبود مي يابد، اما برطرف شدن برجستگي هاي پشت پلک(پاپيلاها) ممکن است چندين ماه طول بکشد.

در صورتي که نتوان از عينک يا روش هاي ديگر براي اصلاح ديد استفاده کرد و فرد ناچار به استفاده از لنز باشد تغيير نوع لنز، تميز کردن مکرر لنز و شستشوي کامل رسوبات پروتئيني و سپس آبکشي دقيق با آب مقطر و يا استفاده از لنزهايي که به صورت روزانه تعويض مي شوند ممکن است به بهبود اين عارضه کمک کند.

به علاوه، ممکن است لازم باشد قطره هاي چشمي پايدار کننده ماست سل ها تا چند ماه در اين افراد مصرف شود(در موقع استفاده از قطره بايد لنز تماسي را از چشم خارج کرد).

حساسيت هاي پلک
حساسيت هاي پلک اغلب نوعي واکنش حساسيتي ويروس است که در اثر برخورد مستقيم با يک ماده آلرژي زاي خاص ايجاد مي شود.

اين عارضه معمولاً در اثر تماس با مواد شوينده يا مواد آرايشي اتفاق مي افتد و به همين دليل در خانم ها شايع تر است(لاک ناخن در صورت ماليدن دست ها به چشم مي تواند اين عارضه را ايجاد کند).

علائم اين نوع حساسيت معمولاً 24 تا 48 ساعت پس از برخورد با ماده آلرژي زا اتفاق مي افتد. معمولا پلک ها دچار خارش شديد و قرمزي مي شود، ممکن است جوش هاي ريز آبکي روي پلک ها ايجاد شود. گاهي ملتحمه نيز قرمز مي شود. درصورتي که فرد به طور مکرر با ماده آلرژي زا در تماس باشد پوست پلک ها ضخيم شده حالت چرمي پيدا مي کند و پلک کلفت مي شود.

بهترين درمان اين عارضه، شناسايي ماده مولد حساسيت و پرهيز از آن است. در موارد حاد،استفاده از يک پماد چشمي استروئيدي ملايم براي مدت چند روز مي تواند به کنترل علائم کمک کند. درصورتي که عفونت ميکروبي به ضايعه حساسيتي پلک اضافه شود، لازم است عفونت با داروهاي آنتي بيوتيکي درمان شود.

بهاره مهرنژاد

روزنامه شرق