جرمگیری دندان ها

[azadeh]

گاهی مردم ناآگاهانه هر گونه تغییر رنگ سطحی دندان ها را به حساب جرم می گذارند . اما واقعیت این است که تغییر رنگ های دندانی منشاء‌ متفاوتی دارند . علل عمده تغییر رنگ عبارتند از :

1. پوسیدگی ها که در سطوح جونده دندان ها بیشتر دیده می شوند این لکه های سیاهرنگ ابتدا کوچک بوده اما پس از مدتی با پیشرفت روند پوسیدگی وسیع و عمیق تر شده و بصورت حفراتی در می آیند که موجب گیر غذایی و عود پوسیدگی می گردند . این نوع از تغییر رنگهای دندانی همراه با تخریب و از بین رفتن بافت دندان می باشند . جرمگیری در این موارد فایده هایی در بر ندارد .
2. تغییر رنگهایی که در اثر بروز اختلالاتی در ساختمان میکروسکوپی دندان پدید می آیند مانند برخی از بیماریهای دوران کودکی - مصرف تعدادی از داروهای شناخته شده و نقص های تکاملی دندانها ، زیاد بودن میزان فلوراید آب آشامیدنی و … که در این زمره قرار می گیرند . این گروه از تغییر رنگها روشهای درمانی مخصوص به خود را دارند .
3. در واقع تغییر رنگهای ناشی از رسوب مواد مختلف با رنگهای متفاوت است که موضوع اصلی بحث ماست . موارد موجود در چای ، قهوه ، سیگار و …. در صورت عدم رعایت صحیح بهداشت دهان و دندان روی سطح خارجی دندان رسوب کرده و موجب تغییر رنگ می شوند . مبحث رسوبات دندانی از جمله مباحث مطرح در علل تخریب نبوغ دندان و لثه است . مشکل جرم و رنگدانه ها و رسوبات دندانی با جرمگیری و بروساژ قابل رفع می باشد .

جرم چیست ؟
اگر تا به حال به جدار داخلی سماور یا کتری منزل خود توجه کرده باشید حتماً رسوبات شیری رنگ داخل آنها را مشاهده نموده اید . نظیر چنین اتفاقی در روی سطح خارجی دندانها نیز می افتد هر چند مکانیسم تشکیل رسوبات در دندانها متفاوت و پیچیده تر است اما این مقایسه به تجسم بهتر مطلب کمک می کند . مقدار رسوبات در هر ۲ مورد با املاح موجود در آب آشامیدنی منطقه ارتباط دارد . اما در خصوص جرمهای دندانی موضوع کمی پیچیده تر است .
در صورت عدم رعایت منظم بهداشت دهان در فاصله کوتاهی پس از مصرف مواد غذایی لایه ای نازک از مواد آلی روی دندان رسوب می کند و در صورت استمرار این لایه زمینه مناسبی برای رسوب املاح معدنی موجود در بزاق دهان را فراهم می کند . در طی این روند تدریجاً به میزان چسبندگی ، سختی و استحکام رسوبات که در این حال جرم نامیده می شوند افزوده می گردد .
پس جرم ترکیبی از مواد آلی ، معدنی ومقادیر زیادی باکتری و … است که به سختی به سطح دندان چسبیده و با مسواک یا روشهای خانگی برداشته نمی شود .
با تشکیل پلاک میکروبی و جرم و مراجعه نکردن به دندان پزشک التهاب لثه مزمن می شود و به مرور زمان قسمتی از بافت لثه از بین می رود .
بیماری لثه چیست ؟
بیماری است که لثه ها و ساختمانهای نگهدارنده دندان را درگیر می کند . در این حالت لثه ها قرمز و متورم شده و براحتی دچار خونریزی می شود در این حالت به آن ژنژیویت گفته می شود . اگر بیماری در این مرحله درمان نشود می تواند اثرات غیرقابل برگشت و جبران ناپذیری بر روی لثه و استخوان ناحیه ایجاد کند که به بیماری در این حالت پریودونتیت می گویند . در این حالت لثه از دندان جدا شده و شیاری در این ناحیه بوجود می آید که پاکت نامیده می شود . در این مرحله پاکت از چرک و عفونت انباشته می شود . اگر بیماری پیشرفت کند دندانها لق شده و در این صورت باید کشیده شوند .
نشانه های بیماری لثه چیست ؟

1. خونریزی از لثه به هنگام مسواک زدن
2. لثه های قرمز ، ملتهب ، دردناک
3. بوی بد دهان
4. وجود چرک بین لثه و دندان
5. دندانهای لق

بیماری لثه به چه طریق قابل پیشگیری هستند ؟
برای نگهداری دندانها در طول عمر شما باید پلاک میکروبی را توسط مسواک زدن صحیح و مرتب و نیز استفاده از نخ دندان بردارید . همچنین مراجعه مرتب به دندان پزشک نیز از اهمیت خاصی برخوردار است .تمیز کردن روزانه از تجمع جرم و پلاک تا حد زیادی جلوگیری می کند اما نه بطور کامل . بنابراین تمیز کردن نهایی بوسیله دندان پزشک صورت گیرد و او جرمهایی را که سخت شده اند و نیز مسواک و نخ دندان به انها دسترسی ندارند را بر می دارد . به دلایل معینی تجمع جرم در نقاطی از قوس دندانی بیشتر از سایر نواحی می باشد . عمده این نقاط شامل سطح زبانی دندانهای جلو در فک پایین و سطح گونه ای دندانهای عقبی فک بالا می باشند . پس اغلب جرم در تقاطی از دهان تجمع می یابد که بطور معمول قابل رؤیت و همچنین دسترسی نیستند . همین موضوع و خصیصه دیگر بیماریهای لثه یعنی بدون درد بودن موجب عدم آگاهی بیمار از وجود جرم می گردد .
چرا باید جرمگیری کرد ؟
تا زمانیکه جرمگیری انجام نشود مرتب به حجم جرم افزوده می شود و قدرت بیماری زائی نیز زیاد و زیادتر می گردد . دراین صورت آهسته ولی همواره از بلندی لثه و استخوان نگهدارنده دندان کاسته می شود . لثه رنگ صورتی کمرنگ را که نشانگر سلامت است از دست داده و به رنگ قرمز آتشین در می آید . از دست رفتن لثه موجب بروز مشکلات زیبایی و همچنین حساس شدن دندان به سرما و گرما به علت عریان ماندن سطح ریشه دندان می شود .
از آنجا که تشکیل جرم و بیماری لثه روندی آهسته و بدون درد دارد . بطور معمول بیمار در ابتدا متوجه عقب نشینی تدریجی لثه خود نمی گردد . بنابراین به همین دلیل است گاهی این فکر بوجود می آید که پس از جرمگیری از بلندی لثه کاسته شده و بین دندانها فاصله افتاده است .
چون جرم نواحی گرفته شده را پر نموده پس از جرمگیری و برداشتن جرم در این نواحی فاصله ایجاد می شود . پس تمام این عوارض نه تنها در اثر جرمگیری پیش نیامده بلکه دقیقاً از پیامدهای عدم انجام جرمگیری بموقع است .
جرمگیری با استفاده از دستگاه مخصوصی که امواج مافوق صورت تولید می کند صورت می گیرد . در اثر برخورد امواج موافق صوت با جرم قطعاتی از آن به دلیل ارتعاشات ایجاد شده توسط دستگاه سست گشته و جدا می گردد . خونریزی حین جرمگیری فرآیندی طبیعی و کاملاً لازم است و دلالت بر وارد آمدن آسیب به لثه ندارد . دلیل حساسیت موقتی دندانها پس از جرمگیری نسبت به گرما و سرما نیز از خود حساسیت نشان می دهد . نتیجه اینکه جرمگیری نه تنها لثه را پایین نمی برد و دندانها را لق نمی کند اصولاً صدمه ای به دندانها نمی زند و در حقیقت تضمینی است برای پایداری و استحکام بیشتر و سلامت آن .
جرمگیری بطور معمول سالی یکبار توصیه می شود . ولی با رعایت بهداشت دهان می توان آن را به تعویق انداخت . جاری شدن خون از لثه به هنگام مسواک زدن و همچنین مشاهده خود موقع برخواستن از خواب یا در طول روز و نیز بدبو شدن دهان ممکن است از نشانه های بیماریهای لثه باشد .