ساختمان و عملکرد ناخن

[Naji]

ناخن دريچه اي شفاف به بستر عروقي خودمي باشد و در حاشيه طرفي بوسيله چين-هاي نرم طرفي ناخن نگهداري مي شود . در ناحيه قدامي ، يك چين پوستي نرم به قسمت بالاي ناخن چسبيده است كه بنام چين ابتدايي ناخن ناميده مي شود . صفحه ناخن (nail plate ) ، ساختماني سفت دارد كه در تمام عمر رشد آن ادامه دارد . چين هاي طرفي ناخن ، ساختماني از جنس پوست دارند كه لبه هاي طرفي ناخن را تشكيل ميدهند.

ناخن داراي لايه زايگري است بنام ماتريكس كه عامل توليد مثل سلولي و رشد ناخن مي باشد . در روي قسمت ابتدايي صفحه ناخن ناحيه سفيدي ديده مي شود بنام ماهك يا لانولا كه اين ناحيه در ناخن شست دست و پا مشخص تر است . بستر ناخن nail bed) ) نيز بستري عروقي است كه صفحه ناخن بر روي آن قرار مي گيرد..

فيزيولوژي رشد ناخن :

بيشتر مطالعات در ناخن انگشتان دست انجام شده است .رشد آن بين 9/1 – 4/4 ميليمتر در ماه متغير است .مقدار متوسط رشد نيز 3 ميليمتر در ماه يا 1/0 ميليمتر در روز است . ناخن هاي انگشتان پا در حدود 1 ميليمتر در ماه رشد مي كنند .

مطالعات مختلف نشان داده است كه فصول مختلف و بيماريهاي خفيف اثر ناچيزي در رشد ناخن دارند . قد يا وزن فرد روي رشد ناخن تأثيري ندارند . جنس تأثير اندكي بعد از بلوغ بر روي رشد ناخن دارد . مردان داراي رشد ناخني بيشتري تا 19 سالگي هستند . اين تفاوت از اين سن كاهش يافته ولي تا 69 سالگي رشد ناخن در مردان اندكي بيشتر است . از اين سن به بعد ، رشد ناخن هر دو جنس يكسان مي شود . حاملگي باعث افزايش سرعت رشد و سوء تغذيه باعث كاهش آن مي شود . بعضي از بيماريهاي شديد نيز باعث اختلال در رشد يا ايجاد ناخن مي شوند .

اختلال رشد مي تواند در موارد شديد مثل اوريون و بيماري تيفويد ديده شود كه خودش را بصورت يك فرورفتگي يا برجستگي عرضي بر روي ناخن نشان مي دهد .

تركيب شيميايي ناخن :

پروتئين عمده ناخن كراتين است .

چربي عمده ناخن نيزكلسترول مي باشد و حدود 1/0 تا 1 درصد آن را تشكيل مي دهد . مقدار آب آن كمتر از پوست بوده و حدود % 12 – 7 مي باشد .


محرك هاي شيميايي ناخن :

ناخنها در اثر غوطه وري طولاني در آب و يا مقادير زيادي از قليا يا مواد پاك كننده قوي ، دچار نرمي و تخريب تدريجي مي شوند . حلال هاي آلي و روغن موتور نيز باعث نرم شدگي صفحه ناخن مي شود . روغن هاي معدني باعث اونيكوليز ( جداشدن ناخن از بستر ) و ضخامت زير ناخن مي گردند .


عفونت هاي باكتريايي :

عفونت هاي كنار ناخن ( پارونيكيا ) بوسيله عوامل ميكروبي متعدد ايجاد مي شود . افراد شاغل در آشپزخانه . باغبانها و كشاورزان و نوازندگان پيانو مستعد ابتلا به اين حالت هستند . اين حالت به شكل حاد در قصابها ديده مي شود .


صدمات ناشي از مانيكور :

ناخنها بهتر است با صابون و برس تميز شوند . مانيكور شديد و عقب زدن كوتيكول ناخن و نظافت كنار ناخن با وسايل آلوده ، ممكن است باعث عفونت حاد يا مزمن انساج كنار ناخن شوند .


ريش ريش شدن كنار ناخن :

ناشي از شكسته شدن قسمت سطحي پوست است كه مي تواندبه علت خشك و تر شدن زياد دستها در حين كار و شستشو باشد و يا به علت ناخن خوردن ايجاد شود . بهتر است از دستكش هاي كار استفاده شود و توسط كرمهاي رطوبتي در اطراف ناخن و پوست اطراف ناخن ، به درمان اين حالت پرداخت .