آتروز چیست ؟

[Atena]

آرتروز بيماري مزمن غضروف مفاصل و استخوان است و به زبان ساده تر همان فرسايش است. غضروف و استخوان به مرور در طول سالهاي زندگي - مخصوصاً در افرادي که بيش از حد ظرفيت بدني کار ميکنند- بر اثر فشارهاي وارده دچار تخريب و آسيبهاي ميکروسکوپي ميشود. با شروع اين آسيبها روند آرتروز نيز آغاز ميشود در حاليکه علامتي در ظاهر ندارد. هنگامي متوجه آن ميشويم که اين تخريب بر بافتهاي داراي عصب فشار وارد کند. در اين زمان علائم آرتروز خود را نشان ميدهد. آرتروز در هر مفصلي ممکن است ايجاد شود و بخصوص در مفاصلي که تحمل کننده وزن هستند.

روند آرتروز چگونه است؟
غضروف مفصلي يک بافت همبند فيبري صاف و لغزنده است که به عنوان يک پوشش محافظ استخوان عمل ميکند. اگر اين غضروف دچار فرسايش شود فضاي مفصلي بين استخوانها کم ميشود که در عکس راديوگرافي به راحتي ديده ميشود. با پيشرفت آرتروز غضروف نازک و شياردار ميشود و براي جبران اين تغييرات، محيط استخوان ضخيم ميشود و رشد بافت استخواني به شکل خار در لبه و کناره هاي مفصل ديده ميشود. کپسول مفصل که وظيفه اش ترشح مايع مفصلي است شروع به التهاب و ضخيم شدن ميکند، بنابراين ممکن است مايع بيشتري تراوش کند و باعث تورم مفصل شود. در طي چند سال مفصل به آهستگي تغيير شکل ميدهد و با از بين رفتن غضروف، حرکات طبيعي مفصل به سختي و با درد فراوان انجام ميشود و نهايتاً غير ممکن ميشود.

علل آرتروز چيست؟
وراثت: وراثت از عوامل مستعد کننده است.
وزن: وزن فشار وارد بر مفاصل را افزايش ميدهد.
سن: افزايش سن توانايي غضروف در گرفتن فشارهاي وارده را کاهش ميدهد.
جنس: زنان بالاي 50 سال بيشتر از ديگران در معرض آرتروز هستند.
ضربه: ضربه هايي که در گذشته به مفاصل وارد شده اند مثل آسيبهاي ورزشي،شکستگيها و آسيبهاي منيسک و ... ميتوانند منجر به آرتروز شوند.
فشارهاي تکرار شونده: معمولاً در شغلهاي خاص مطرح هستند؛ مثل ايستادن طولاني مدت، راهپيمايي بيش از سه کيلومتر در روز، بلند کردن اجسام بالاي 25 کيلوگرم،زانو زدن و دولا شدن تکراري حين کار.
ورزشهاي غير اصولي و عدم گرم کردن کافي قبل از ورزشهاي حرفه اي.
برخي بيماريها: بيماريهايي مثل نقرس و عفونتهاي مفصلي، نارسايي هاي متابوليک، بيماريهاي مادرزادي و انحراف مفاصل و ... خطر بروز آرتروز را افزايش ميدهد.

فاکتورهاي ديگر : وضعيتهاي غلط و ضعيف بدني، ورزش ناکافي و ضعف عضلاني

آرتروز را چگونه تشخيص ميدهيم؟
1) بيمار علائمي مثل درد و ناتواني را گزارش ميدهد.
2) علائم پاتولوژي در عکس راديوگرافي ديده ميشود.

آرتروز چگونه درمان ميشود؟
درمان به ارزيابي و علت درد باز ميگردد ولي با اين حال اصولي وجود دارد که براي همه افراد تقريباً يکسان است؛
1) تغيير رفتار زندگي، شغلي، بهداشتي و سلامتي با آموزش، اصلاح وضعيت بدني حين فعاليت و استراحت، انجام ورزشهاي منظم و متناسب با بدن.

2) فيزيوتراپي و ورزشهاي طبي: فيزيوتراپي ميتواند به کاهش درد و التهاب و تورم مفصلي کمک کند و باعث تقويت و هماهنگي بافتهاي مفصلي و افزايش دامنه حرکتي شود. اجراي حرکات و ورزشهاي طبي نه تنها باعث بهبودي مفاصل ميشود بلکه اثرات مثبتي بر عملکرد کل بدن، نشاط و تناسب اندام بيمار دارد.
تقويت عضلات يکي از عوامل بسيار مهم در جلوگيري از پيشرفت آرتروز است. در آرتروز هر چه زودتر اقدامات درماني صورت گيرد درمان نيز سريعتر انجام ميشود و عوارض بيماري کمتر ماندگار ميشود. ممکن است درمان نياز به زمان طولاني داشته باشد بنابراين در برنامه درماني فيزيوتراپي بايد صبور و منظم بود و دوره درمان را کامل کرد.
3) کاهش وزن: اکثر بيماران با آرتروز، دچار اضافه وزن هستند. يک کاهش وزن ساده ميتواند فشار وارده بر مفاصل تحمل کننده وزن را به ميزان قابل توجهي کاهش دهد.
4) وسايل کمکي و اورتزها
5) دارو درماني: از مسکن هاي ساده مثل آسپيرين و ضد التهابهاي غير استروئيدي تا داروهاي قويتر براي بيماراني که به مسکنهاي ساده جواب نميدهند.
6) درمانهاي داخل مفصلي: تزريق کورتيکواستروئيدها يا هيالورونيک اسيد و ...
7) جراحي: آرتروسکپي، استئوتومي، آرتروپلاستي و ...