متادون چیست ؟ ( 1 )

[Atena]

متادون متعلق به گروهی از مواد به نام شبه افیون هاست. شبه افیون ها موادی با ساختار شیمیائی و عملکردی شبیه به مورفین هستند ( طبیعی و صناعی )، یکی از زیر گروههای شبه افیون ها خانواده مواد افیونی است که شامل داروهای تسکین دهنده درد عصبی مرکزی طبقه بندی می شوند بدین صورت که کارکرد آنها به عنوان کاهش فعالیت این سیستم است.
الکل، کانابیس، بنز و دیازپین ها ( شامل دیازپام؛ لورازپام و... ) موارد دیگری از داروهای مضعف هستند. متادون به صورت صناعی ساخته می شود و به عنوان جانشینی برای درمان افراد وابسته به هروئین و سایر شبه افیون ها به کار می رود.طول مدت اثر آن بسیار طولانی تر از هروئین است به طور یکه مدت اثر یک دوز واحد آن تقریباً 24 ساعت است در حالیکه در مورد هروئین ممکن است فقط 2 ساعت باشد. در یک برنامه درمانی معمولاً متادون به صورت محلولی در آب میوه تجویز می گردد.
به طور کلی دو نوع برنامه درمانی با متادون وجود دارد :
1- درمان نگهدارنده یا طولانی مدت که ممکن است ماهها یا سالها به طول انجامد. هدف در این برنامه کاهش آسیب های ناشی از مصرف مواد و بهبود کیفیت زندگی است.
2- برنامه سم زدائی در روش پرهیز از مدار
( کوتاه مدت ) که تقریباً 14- 5 روز طول می کشد. هدف از این برنامه کاهش رنج های ناشی از قطع مواد افیونی مانند هروئین است.
فواید درمان با متادون : بسیاری از مردم بر این باورند که مصرف کنندگان مواد افیونی بهتر است که مصرف این مواد را به طور کلی قطع کنند.
اگر چه این انتخاب برای بعضی از مصرف کنندگان این مواد مناسب به نظر می رسد، اما برای بعضی از آنها احتمال بازگشت زیاد است.
البته، تحقیقات نشان داده اند که برنامه نگهدارنده با متادون می تواند جنبه های مختلف بهداشتی زندگی فرد معتاد به هروئین را به دلایل زیر ارتقاء بخشد :
1- هروئین با مواد دیگر مخلوط می شود و ناخالصی آن زیاد است.
2- متادون به صورت خوراکی تجویز می شود و خطرات ناشی از تزریق هروئین را ندارد.
این امر موجب کاهش خطرات ناشی از استفاده مشترک از وسایل آلوده در تزریق می گردد و در نتیجه احتمال عفونت های منتقل شونده از راه خون همچون هپاتیتb، هپاتیتc، ( که موجب مشکلات طولانی مدت برای کبد می شوند ) و hiv کاهش می یابد.
3- افرادی که تحت درمان نگهدارنده با متادون هستند معمولاٌ به شیوه زندگی متعادل و با ثباتی دست می یابند که شامل بهبود وضعیت تغذیه و خواب می شود.
4- فرد کمتر تحت استرس قرار می گیرد به این علت که نگران چگونگی تامین هروئین برای استفاده مکرر در طول شبانه روز نیست.

5- متادون به مدت طولانی در بدن باقی می ماند بنابراین روزانه یک بار مصرف می شود.
6- میزان جرم جهت تامین هزینه خرید هروئین کاهش می یابد.
7- موجب کاهش ارتباط معتادان با سیستم قاچاق و عرضه کنندگان مواد می شود.
8- متادون نسبت به مواد غیر قانونی ارزان تر است.
9- در بعضی شرایط می توان متادون را قطع نمود ( در صورت تشخیص تیم درمانی )

در صورت مصرف متادون در برنامه نگهدارنده باید به موارد زیر توجه نمود :
1- توجه شود که مراجعان برنامه نگهدارنده با متادون مشاوره تخصصی دریافت کنند.
2- متادون همانند هروئین قوی است و در صورت مصرف غلط خطرناک است.
3- مادامیکه فرد تحت درمان با متادون است در واقع به صورت جسمی وابسته به شبه افیون هاست.
4- فرد با مصرف یک دوز متادون تجربه نشئگی ندارد.
5- فرد باید متعهد شود که روزانه ( حتی در تعطیلات ) برای دریافت متادون مراجعه کند.
عوارض :
بعضی افراد در برنامه نگهدارنده با متادون علائم ناخواسته ای را در طول درمان تجربه خواهد کرد. ممکن است که علت آن دوز متادون تجویز شده باشد به صورتی که بسیار زیاد باشد که بخصوص در شروع درمان ایجاد می شود. بعضی از این علائم ناشی از عوارض خود متادون است.
هنگامی که مقدار تجویز شده بسیار کم باشد علائم شبیه به آنفولانزا است و شامل موارد زیر است :
1- آبریزش بینی، عطسه
2- سیخ شدن موها
3- دردهای شکمی
4- درد پشت و مفاصل
5- احساس ضعف جسمی
6- افزایش درجه حرارت بدن و احساس سرما
7- از دست دادن اشتها
8- تعریق
9- لرزش
10- تحریک پذیری و پرخاشگری
11- اسپاسم ماهیچه ای و پرش عضلانی
12- اختلال در خواب
13- تهوع و استفراغ
14- ولع برای مواد
15- خمیازه
16- اسهال
فردی که مصرف متادون را یکباره قطع کند ممکن است بسیاری از علائم ذکر شده را تجربه نماید. علائم ترک ( بازگیری ) معمولاً یک تا سه روز بعد از آخرین مصرف شروع می شود و در حدود روز ششم به حداکثر می رسد اما مدت طولانی تری به طولانی می انجامد.