ايمپلنت يک جايگزين بي کم و کاست

[Atena]

در ساليان دور که علم دندان پزشکي اينگونه پيشرفته نبود تکنولوژي بکمک علم نيامده بود و در دوراني که سطح علم و آگاهي مردم بسيار کمتر از امروز بود دندان درد مساوي بود با کشيده شدن آن دندان و با تمام شدن دندانها و کشيده شدن تمامي آنها دندانهاي عاريتي يک جايگزين معمول وکاربري محسوب مي شود . بعدها ترميم دندان ، درمان ريشه دندانها و ... به کمک دندان پوسيده و آسيب ديده آمد تا عمر آنها را طولاني تر کند . هر دندان طبيعي آدمي به دليل داشتن ريشه و اتصال اين ريشه ها با استخوان فک ، سرمايه اي است که آدمي تا آن را از دست ندهد ، قدرش را نمي داند . اين دندان ها قادرند نيروهاي شديد جويدن را تحمل کنند و از طرفي فشارهاي ريشه دندان به استخوان فک باعث حفظ و بقاي استخوان فک خواهد شد . به عبارتي با کشيده شدن هر دندان و خارج شدن ريشه آن از استخوان فک ،‌فشارهاي ناشي از جويدن از روي اين ناحيه از استخوان برداشته مي شود و استخوان فک تحليل مي رود .
دست دندان ها يا دندان هاي مصنوعي براي قرار گرفتن در دهان نياز دارند که به بستري از استخوان هاي فکي تکيه کنند ، با تحليل رفتن استخوان هاي فک ، دندانهاي مصنوعي بستر خود را براي قرار گيري در دهان از دست خواهند داد .
در عصر پيشرفته امروز عمر دندانها طولاني تر شده است . اما آنها هم روزي کشيده مي شوند و ناگزيز بايد به کمک دندانهاي ساختني ( مصنوعي ) ، جايگزين شوند . براي جايگزيني اين دندانها حالت هاي مختلفي مطرح شده است .

• اگر تمامي دندانها کشيده شده باشند ، يک دست دندان مصنوعي کامل براي بيمار ساخته مي شود .
• اگر چند تا از دندانها کشيده شده باشد و در دو طرف ناحيه بي دنداني ، دندان طبيعي فرد وجود نداشته باشد يا وسعت ناحيه بي دنداني بسيار زياد باشد از« پروتزهاي متحرک پارسيل » يا به اصطلاح عام « پلاک متحرک » استفاده يم شود که به کمک ميله هاي فلزي ، اين پلاک متحرک به دندانهاي طبيعي فرد متصل شده و دندان هاي مصنوعي را جايگزين مي کند .
• در مواردي که يک يا تعداد محدودي دندان کشيده باشد و دو طرف ناحيه بي دنداني ، دنان طبيعي وجود داشته باشد ، پروتز ثابتي به نام « بريج » تهيه مي شود .براي قرار دادن بريج ، بايد دو دندان طبيعي اطراف ناحيه بي دنداني تراشيده شوند و دندانهاي دو طرف به عنوان پايه در نظر گرفته مي شود و يک کلاهک به هم چسبيده شامل دو روکش بر روي دندانهاي پايه و روکش هايي براي جايگزين کردن دندانهاي از دست رفته در وسط قرار داده مي شود . اين روکش ها به دندانها چسبانده مي شوند و ثابت اند.

در مورد پروتزها يا دندانهاي مصنوعي متحرک شکايت اصلي بيماران ناشي از حرکت دندان مصنوعي ، عدم احساس راحتي حين جويدن و لق شدن دندانهاي طبيعي موجود در دهان و به طور کلي احساس وجود جسمي در دهان خواهد بود . از معايب دندانهاي مصنوعي ثابت ( بريج ها ) نيز ،‌ مي توان به تراش خوردن دو دندان سالم کناري ، تحريک لثه ها و تحليل رفتن استخوان در ناحيه بي دنداني اشاره کرد . حدود ۵۰ سال پيش ، پديده اي معجزه وار به دنياي تکنولوژي دندان پزشکي وارد شد که بسياري از اين شکايت را خاموش کرد .
* تاريخچه ايمپلنت
در سال ۱۹۵۲ ميلادي ، دانشمندي به نام « اينگوار برنمارک » در حال مطالعه بر روي تکنولوژي ترميم استخوان هاي فک بعد از شکستگي ها بود . او در اين مطالعات ، از قطعات فلز تيتانيوم استفاده کرد و با پيچ کردن آنها به استخوانها منتظر ترميم استخوان مانده بود . با ترميم استخوان ها ،‌ هنگامي که « برنمارک » تصميم گرفت قطعات کمکي تيتانيوم را از استخوان جدا کند ، در کمال تعجب دريافت که تيتانيوم به استخوان پيوند خورده است .
اين کشف « برنمارک » را به سوي ساخت ايمپلنت هاي دنداني راهنمايي کرد و در سال ۱۹۶۵ اولين ايمپلنت دنداني ساخته شد .
ايمپلنت چيست ؟
ايمپلنت ، دنداني مصنوعي است که همانند دندان طبيعي ،‌به کمک به يک ريشه ( پايه اي از جنس مغز تيتانيوم ) به استخوان فک جوش خورده ، متصل مي شود . ايمپلنت هاي دنداني به دلايل زير ، جايگزين هاي مناسبي براي دندانهاي مصنوعي محسوب مي شوند .

• زيبايي : ايمپلنت ها واقعاً مانند يک دندان طبيعي اند . از آنجا که اين دندانها به استخوان فک پيوند مي شوند . ظاهري کاملاً شبيه دندان طبيعي خواهند داشت ، از طرفي از تحليل استخوان فک و تحليل لثه ها نيز جلوگيري خواهد شد .
• حفظ ساير دندانها : براي جايگزين کردن دندانها به کمک بريجها ، دندانهاي سالم دو طرف نيز تراشيده شده و به زير روکش خواهند رفت ، اما ايمپلنت هاي دنداني بدون ارتباط به دندانهاي کناري ، مستقيماً به استخوان فک متصل خواهد شد .
• اطمينان و آرامش : دست دندانهاي مصنوعي که به کمک ايمپلنت ها به فک متصل مي شوند ديگر تکان نخواهند خورد و با هر عطسه از دهان بيرون نمي پرند .

ايمپلنت ها يک پايه استوانه اي از جنس فلز دارند که به کمک جراحي در استخوان فک قرار مي گيرند و بعد از جوش خورن اين پايه ، قسمت تاج دندان به صورت يک روکش بر روي آن قرار مي گيرد .
* چه کساني دوطلبان خوبي براي دريافت ايمپلنت هستند؟
نکات زير ، شرايط اوليه براي پذيرفتن يک درمان ايمپلنت است :
سلامت عمومي بدن ، لثه هاي سالم ، استخوان فکي کافي ، مراقبت هاي مرتب بهداشتي از دهان و دندان شامل مسواک زدن و نخ کشيدن روزانه و معاينات مرتب دندان پزشکي .
از آنجايي که ايمپلنت نوعي پيوند محسوب مي شود ، افرادي که با شرايط خاص نمي توانند عمل ايمپلنت را انجام دهند :

• افراد جواني که استخوان فکي آنها هنوز کاملاً شکل نگرفته است .
• زنان باردار
• سيگاري ها و معتادان ( سيگار کشيدن روند ترميم استخواني ودر نتيجه امکان موفقيت ايمپلنت را کاهش مي دهد )
• افرادي که راديوتراپي هاي با دوز بالا در ناحيه سر و گردن دريافت مي کنند .
• افرادي با بيماري هاي عمومي مزمن نظير فشارخون بالا ، ديابت ، هموفيلي و ... اين بيماري هاي عمومي بايد توسط دندان پزشکي ارزيابي شده و امکان عمل ايمپلنت براي افراد مبتلا بررسي شود .
• افرادي که دندان قروچه و يا ساييدگي شديد دندان دارند .

بعد از بررسي عمومي ، افرادي که داراي شرايط عمومي مناسب براي انجام عمل ايمپلنت هستند بايد از ديدگاه تخصصي دهان و دندان نيز بررسي شوند . ايمپلنت يک کار گروهي دندان پزشکي است که مرحله جراحي آن توسط جراح فک و دهان يا جراح لثه انجام مي شود و قسمت بعدي يا مرحله قرار دادن روکش با تاج دنداني توسط متخصص پروتز يا دندان پزشک عمومي که در اين باره دوره ديده باشد انجام مي شود . بيمار براي ارزيابي هاي اوليه مي تواند به هر کدام از اين گروه دندانپزشکان مراجعه کند .
چگونه عمل ايمپلنت انجام مي شود ؟
امروزه سيستم هاي بسيار متنوعي از ايمپلنت هاي دنداني به بازار عرضه شده اند و روش هاي گوناگوني وجود دارد . يک روش که به نام روش چند مرحله اي موسوم است مستلزم دو مرحله جراحي است . در مرحله اول قسمتي به نام پايه به کمک جراحي در فک قرار مي گيرد و جراح مدت ۵ تا ۶ ماه صبر مي کند تا پايه قرارگرفته در فک ، کاملاً با استخوان فک جوش بخورد . پس از اين مدت ، مرحله دوم جراحي انجام مي شود که در اين مرحله ، قسمت دوم ايمپلنت بر روي آن قرار مي گيرد و پس از مدتي ، با انجام قالبگيري نهايي ، روکش نهايي آنها ساخته مي شود . در ايمپلنت هاي يک مرحله اي ، يک مرحله از جراحي ها حذف مي شود و مرحله اول و دوم ايمپلنت در يک نوبت جراحي در فک قرار مي گيرد .
آيا ايمپلنت ها شکست مي خورند ؟
جراحي هاي ايمپلنت موفقيتي تا حدود ۹۰ درصد دارند و تنها ۱۰ درصد موارد از جراحي هاي ناموفق انجام مي شود . اما از دلايل بسيار مهم شکست ايمپلنت ها بعد از انجام کامل آن بيماراني هستند که دندان قروچه مي کنند . دندان قروچه مي تواند فشار زيادي به ايمپلنت وارد کرده موجب شکستن آن شود .
به طور کلي قرارگيري ايمپلنت در فک از حدود ۶ ماه تا يک سال زمان لازم دارد .
دست آخر اينکه :
با توجه به تمام اطلاعات امروزي و بررسي هاي انجام شده بر روي ايمپلنت هاي دنداني و مزاياي آنها نسبت به جايگزين متداول دندانها ، ايمپلنت نسبت به ساير روشهاي جايگزيني دندان ، يک سروگردن بالاتر است . فقط يک اشکال کوچک دارد ، کسي بايد به سراغ ايمپلنت برود که يک جيب پر از پول دارد شايد هم نه ، دو جيب پر از پول ؟!