پوکی استخوان چیست ؟

[Atena]

پوکی استخوان کاهش تراکم و قدرت طبیعی استخوان که منجر به سستی استخوان و مستعدشدن آن برای شکستگی می شود. این عارضه بیشتر در خانم های یائسه دیده می شود.

علایم شایع
مراحل اولیه :
کمردرد
بدون علامت (اغلب )
مراحل پیشرفته :
درد ناگهانی پشت همراه به یک صدای خردشدگی که نشانه بروز شکستگی مهره هاست .
تغییر شکل ستون فقرات به صورت قوز کردن
کاهش قد
بروز شکستگی با ضربه خفیف ، به ویژه در ناحیه استخوان ران و بازو
علل
از دست رفتن ساختار و قدرت استخوانی ، عوامل این عارضه عبارتند از:
کمبود طولانی مدت کلسیم و پروتئین در رژیم غذایی
سطح پایین استروژن پس از یائسگی
کاهش فعالیت با افزایش سن
استعمال دخانیات (احتمالاً)
مصرف داروهای استرویید (کورتونی )
بیماری های مزمن از جمله اعتیاد به الکل
کمبود ویتامین ها (به ویژه ویتامین ـ ث )
پرکاری تیرویید
سرطان
زمینه ژنتیکی مساعد
عوامل افزایش دهنده خطر
جراحی برداشت تخمدان ها
اشعه درمانی برای سرطان تخمدان
فقر تغذیه ای ، به خصوص کمبود کلسیم و پروتئین رژیم غذایی
نوع ساختار بدن . خانم های لاغر با استخوانبندی کوچک نسبت به این عارضه مستعدترند.
سابقه خانوادگی پوکی استخوان
استعمال دخانیات
مصرف الکل
مصرف داروهای تیرویید
پیشگیری
شروع درمان جایگزینی هورمونی با بروز یائسگی در خانم ها
مصرف مقادیر کافی کلسیم تا ۱۵۰۰ میلی گرم در روز با مصرف شیر و فرآورده های لبنی یا مکمل های کلسیم
ورزش منظم نظیر پیاده روی تُند که در پیشگیری از پوکی استخوان بهتر از شناست .
در مورد مصرف استروژن ، کلسیم و فلورید پس از بروز یائسگی یا برداشت تخمدان ها با جراحی با پزشک مشورت شود.
اجتناب از عوامل افزایش دهنده خطر ذکر شده در بالا تا حدامکان
عواقب مورد انتظار
با رژیم غذایی مناسب ، مکمل های کلسیم و فلورید، ویتامین ـ د، ورزش و استروژن می توان سیر پوکی استخوان را متوقف کرده و احتمالاً روند آن را در جهت رسیدن به حالت طبیعی معکوس کرد. شکستگی های عارض شده ، با درمان قابل علاج است .
عوارض احتمالی
افتادن که باعث شکستگی ، به خصوص شکستگی استخوان ران یا ستون فقرات ، می گردد. گاهی شکستگی به طور خودبه خود و بدون ضربه یا افتادن اتفاق می افتد.
درد شدید و ناتوان کننده
درمان
اصول کلی
- بررسی های پزشکی شامل رادیوگرافی و تراکم نسبی استخوان ها می باشد.
- درمان با هدف تخفیف درد و پیشگیری از بروز شکستگی و گاهی ، بازسازی ساختار استخوان ها انجام می شود.
- دوری از هر موقعیتی که ممکن است منجر به آسیب دیدگی گردد. از راه رفتن در خیابان های یخ زده یا برروی سطوح خیس یا لغزنده خودداری کنید. هنگام بالا یا پایین رفتن از پلکان ، نرده های پلکان را بگیرید و قبل از آن اطمینان حاصل کنید که نرده ها به اندازه کافی محکم باشند.
- در صورت تجویز استروژن ، برای معاینه لگنی و انجام پاپ اسمیر به طور منظم به پزشک مراجعه کنید. ماهی یک بار پستان ها را از نظر وجود توده بررسی کنید. هرگونه خونریزی یا ترشح مهبلی را به پزشک گزارش دهید.
- از کمپرس گرم یا سرد به هر شکل برای تخفیف درد استفاده کنید.
- برای خوابیدن از تشک سفت استفاده کنید.
- در صورت صلاحدید پزشک از کمربند طبی استفاده کنید؛ وضعیت صحیح بدن را حفظ کند.
- از مصرف داروهای مؤثر بر هوشیاری نظیر داروهای خواب آور و آرامبخش ها، که ممکن است باعث افتادن و بروز شکستگی گردند، خودداری کنید.
داروها
برای درد خفیف ، مصرف داروهای بدون نسخه نظیر استامینوفن ممکن است کافی باشد.
مکمل های کلسیم و ویتامین ـ د، درمان جایگزین هورمونی یا فلورید ممکن است تجویز شود.
سایر داروهایی که روند تحلیل رفتن استخوان را کُند کرده یا رشد استخوان را افزایش می دهند نیز ممکن است تجویز شوند.
فعالیت
ضمن حفظ فعالیت طبیعی خود از موقعیت هایی که با خطر افتادن همراهند، اجتناب کنید. ورزش ، به خصوص ورزش های تحمل کننده وزن نظیر پیاده روی یا دویدن برای حفظ قدرت استخوانی توصیه می شود.
رژیم غذایی
از یک رژیم عادی متعادل حاوی مقادیر بالای پروتئین ، کلسیم و ویتامین ـ د استفاده کنید؛ در صورت داشتن اضافه وزن از یک رژیم لاغری استفاده کنید.
در این شرایط به پزشک خود مراجعه نمایید
اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان دارای علایم پوکی استخوان باشید.
بروز درد به ویژه پس از ضربه
اگر دچار علایم جدید و غیرقابل توجیه نظیر خونریزی مهبلی شده اید داروهای تجویز ممکن است با عوارض جانبی همراه باشند.