12-مشکلات شایع دوران بارداری

[Atena]

تهوع همراه با استفراغ يا بدون آن: اين حالت بخصوص به هنگام صبح، يكي از اولين نشانه هاي حاملگيو از عوارض شايع اين دوران است كه اغلب در اواخر ماه سوم خودبخود بهبود مي يابد. براي مقابله با اين ناراحتي خوردن يك تكه نان برشته يا بيسكويت قبل از برخاستن از رختخواب، مصرف غذا به مقدار كمتر ولي در دفعات بيشتردر طول روز، خودداري از مصرف غذاهاي نفاخ، چرب و پر ادويه توصيه مي شود. در صورت داشتن استفراغ هاي شديد، مكرر و به دفعات زياد به كاركنان بهداشتي مراجعه شود.
پدر عزيز؛ در اين مواقع اظهار همدردي شما و اطرافيان در كم كردن ناراحتي همسرتان موثر است.

تكرر ادرار:
در ابتداي بارداري معمولا‌ً بعلت بزرگ شدن رحم و فشار آن بر روي مثانه دفعات ادرار كردن بيشتر مي شود. بعدها ممكن است بعلت تغيير وضع رحم يا خارج شدن آن از لگن، فشار آن بر مثانه كمتر شده و اين حالت از بين برود. ولي در اواخر حاملگي با پايين آمدن سرجنين به داخل لگن و فشار ناشي از آن دوباره تكرر ادرار ديده مي شود.

خستگي و خواب آلودگي:
در اوايل حاملگي بيشتر زنان احساس خستگي و خواب آلودگي مي كنند. معمولاً اين حالت بعد از ماه چهارم بارداري برطرف مي شود. استراحت بيشتر و تغذيه صحيح در اين مواقع لازم است.

يبوست:‌
بسياري از خانمها كه در حالت عادي اجابت مزاج طبيعي دارند ممكن است بعلت تغييرات هورموني و كند شدن حركات روده و كاهش فعاليت جسماني در حاملگي دچار يبوست شوند. مصرف زياد مايعات در طول روز (حدود ۶ ليوان در روز)، استفاده از ميوه و سبزيجات تازه، مصرف غذاهاي حاوي فيبر زياد مثل نان سبوس دار و عادت به اجابت مزاج در ساعات معيني از روز در جلوگيري از اين حالت موثر است. مصرف ملين در حاملگي توصيه نمي شود، بجز مواردي كه پزشك يا ماما تجويز مي كند.

تنگي نفس:
بعلت بزرگ شدن رحم و افزايش فشار آن به قسمت پائين ريه ها و نيز اثرات هومونهاي مربوط به بارداري، ممكن است مختصري احساس تنگي نفس و تند شدن تنفس ايجاد شود.گذاشتن چند بالش زير سر و شانه ها و قرار گرفتن به حالت نيمه نشسته و اجتناب از پرخوري در كاهش تنگي نفس به هنگام خوابيدن كمك مي كند. درصورت پيشرفت اين حالت حتماً بايد با پزشك يا ماما مشورت شود. در ماه آخر بارداري، زماني كه سر جنين در داخل لگن قرار مي گيرد، نفس كشيدن براي مادر راحت تر مي شود.

زياد شدن ترشحات مهبل(واژن):
در طول حاملگي ترشحات واژن افزايش مي يابد كه اين ترشحات سفيد رنگ يا بي رنگ، غليظ و بدون بو است. در اين موارد لازم است ناحيه تناسلي خشك نگه داشته شده و بهداشت رعايت شود. درصورتي كه رنگ ترشحات زرد يا مايل به سبز شده با خارش، سوزش و يا بوي بد همراه باشد بايد به پزشك يا ماما مراجعه شود.

گرفتگي عضلات پا:
از نيمه دوم بارداري بعلت بزرگي رحم و فشار روي اعصاب، گرفتگي عضلات پاها شايع است. گرم نگهداشتن و ماساژ عضلات، باعث كم شدن گرفتگي عضلات و كاهش درد مي شود. چنانچه با اين اقدامات گرفتگي عضلات رفع نشد، با پزشك مشورت شود.(ممكن است علت آن اختلال كلسيم باشد.در اينصورت بهتر است با پزشك مشورت شود.)

كمردرد و پشت درد:
در برخي خانمها بزرگ شدن رحم باعث انحراف مهره هاي كمر، به سمت جلو شدهو درد پشت و كمر ايجاد مي كند. استراحت و پوشيدن كفش پاشنه كوتاه، استفاده از كمربند مخصوص حاملگي، انجام حركات ورزشي مناسب و گرم نگه داشتن اين قسمتها در كاهش درد موثر است. توصيه مي شود اين مادران بر روي تشك هاي سفت بخوابند.

واريس:
در حاملگي گاهي بعلت افزايش وزن بدن، سنگيني رحم و فشار آن به رگهاي بزرگ در لگن و سياهرگ هاي پشت ران و ساق پا جريان خون مختل شده و واريس ايجاد مي شود در اين حالت عروق پا متورم و دردناك است. درد و ناراحتي ناشي از واريس را مي توان با استراحت و نگه داشتن پاها( ساق و ران) در سطحي بالاتر از سطح بدن، كم كرد. مادر بايد دراز كشيده و پاهاي خود را روي صندلي يا بالش قرار دهد و از ايستادن يا نشستن به مدت طولاني خودداري كند. پوشيدن جورابهاي مخصوص با مشورت پزشك يا ماما نيز در اين موارد توصيه مي شود.

درد كشاله ران:
با بزرگ شدن رحم ممكن است خانم باردار، دردهاي مبهمي را در كشاله ران احساس كند. اغلب اين دردها با استراحت رفع مي شود. اگر اينگونه دردها مداوم شد بايد به پزشك يا ساير كاركنان بهداشتي مراجعه شود.

بي خوابي:‌
با افزايش ماه هاي حاملگي بعلت بزرگ شدن شكم، حركات جنين، درد پشت ،كمردرد و تنگي نفس به تدريج خوابيدن براي مادر مشكل مي شود. نوشيدن يك ليوان شير گرم قبل از رفتن به بستر، گذاشتن كيسه آبگرم بر روي پاها، چند دقيقه قدم زدن در هواي آزاد، حمام كردن با آب گرم و نخوردن غذاهاي سنگين در رفع بيخوابي موثر است. ضمناً بزرگي شكم و فشار رحم به رگهاي خوني كه از پشت آن رد مي شود باعث اختلال در رسيدن خون به جنين و بعضي اندامهاي زن باردار مي شود.لذا زن باردار بايد در ماههاي آخر از خوابيدن به پشت خودداري كند.

سوزش سردل:‌
يكي از شايعترين شكايان زنان حامله سوزش سردل يا ترش كردن است كه معمولاً در اثر برگشت محتويات معده به مري بوجود مي آيد. در اكثر خانمهاي باردار اين حالت خفيف است و با مصرف غذا با حجم كمتر و در وعده هاي بيشتر ، حذف غذاهاي دير هضم، چرب و سرخ كرده از رژيم غذايي و خودداري از تند خوردن غذا بهبود مي يابد. در صورتي كه با رعايت اين موارد باز هم سوزش سردل ادامه داشت به كاركنان بهداشتي مراجعه شود.

خارش:
از نيمه دوم بارداري به بعد به علل مختلف از جمله بزرگ شدن رحم، به تدريج عضلات و پوست شكم كشيده مي شود. در اين حالت برخي از خانمها از خارش پوست شكم و گاهي ساير نواحي بدن شكايت دارند. پوشيدن لباس هاي گشاد و آزاد و حمام كردن با آب ولرم و استفاده كمتر از صابون در محل خارش، همچنين ماليدن محلولهاي نرم كننده براي كاهش خارش مفيد است. خاراندن پوست سبب خارش بيشتر مي شود بنابراين بهتر است از اين كار خودداري و در صورت شديد بودن خارش و يا ايجاد ضايعات پوستي در ناحيه خارش به پزشك يا ماما مراجعه شود.

احساس ضعف و سستي:
‌ بعلت تغييرات هورموني ناشي از حاملگي ممكن است مادر احساس ضعف و بي حالي كند. در اين موارد استفاده از هواي تازه و محيط آرام و دور از ازدحام، تنفس عميق، انجام حركات ورزشي سبك، خودداري از تغيير وضعيت ناگهاني مثلاً از حالت نشسته به حالت ايستاده يا حالت خوابيده به نشسته توصيه مي شود.

ويار:
بعضي از زنان در بارداري به مواد خاصي در اطراف خود احساس مي شوند. مثلاً‌ از برخي بوها يا غذاها شديداً ناراحت مي شوند، يا برعكس به خوردن برخي مواد تمايل پيدا مي كنند. ويار غذايي شديدترين نوع ويار در حاملگي است.گاهي تمايلات ناجوري در خانمهاي باردار ديده مي شود.مانند خاك خوري، خوردن برفك يخچال و يا ساير مواد مضر. لازم است اين افراد ضمن خودداري از اين كار، با پزشك يا ماما مشورت كنند. زيرا ممكن است اين حالت بعلت كمبود ماده خاصي در بدن باشد.
علايم خطر در بارداري
اگرچه اكثر حاملگي ها به سلامت سپري مي شود ولي گاهي خانم باردار ممكن است بطور ناگهاني يا تدريجي دچار ناراحتي هايي شود كه بي توجهي به آن، موجب وقوع عوارض ناگوار براي او يا جنين و يا هر دو مي شود. براي جلوگيري از بروز اين عوارض آگاهي از علايم خطر ضروري است. در صورت مشاهده اين علايم بايد هرچه زودتر به پزشك متخصص يا ساير كاركنان بهداشتي مراجعه شود:
- خونريزي يا هرگونه لكه بيني
- كاهش حركات جنين درنيمه دوم بارداري(بخصوص ماه هاي آخر)
- آبريزش
- سردرد مداوم
- تاري ديد و سرگيجه
- تب و لرز
- ورم صورت و دستها
- استفراغ هاي شديد و مداوم و يا خوني
- درد زير شكم يا درد مشابه درد قاعدگي و يا درد پهلوها
- افزايش ناگهاني وزن
- سوزش ادرار
- زردي
- ضايعات پوستي مانند ضايعات بيماري آبله مرغان، سرخجه و …

خونريزي در نيمه اول حاملگي بخصوص سه ماهه اول اغلب از علايم سقط يا حاملگي خارج از رحم و يا بچه خوره(مول) است. اين حالت در نيمه دوم حاملگي بويژه سه ماهه سوم علامت جدا شدن زودتر از موعد جفت از ديواره رحم و يا پايين قرار گرفتن جفت در رحم است كه همه اين موارد براي مادر و جنين خطر آفرين مي باشد.